A Thing of beauty is a joy forever

John Keats begon boek 1 van Endymion met:
A thing of beauty is a joy for ever:
Its loveliness increases; it will never
Pass into nothingness; but still will keep
A bower quiet for us, and a sleep
Full of sweet dreams, and health, and quiet breathing.

Ikzelf kom uit een club (De Torrewachters Roeselare) waar plastic stukken werden gebruikt met van die opplooibare borden. Dat klinkt wat negatief, maar ik moet zeggen dat je er prima mee kon spelen. Ze lagen goed in de hand, minder delicaat dan houten stukken en de borden waren ook groot genoeg. Al vond ik het wel wat jammer dat er nooit werd geïnvesteerd in houten borden en stukken. In mijn nieuwe club moet je daarentegen zoeken naar plastic stukken (ze zijn er wel, voor analyse en blitz), en heb je zelfs twee kwaliteiten houten stukken: de “gewone” (die al heel goed zijn) en een paar sets topmodellen.
De actuele prijs van een goed bord en stukken (lees: wedstrijdkwaliteit en in hout) ligt op iets meer dan 100 euro. Voor die prijs heb je een heel aardig bord van typisch 50 à 55 cm groot.

In Vlaanderen is het beste adres hiervoor De Denksportkampioen. Qua kwalitatieve schaaksets de ruimste keuze van het land. Uitbater Ben heeft zijn stek veroverd als grootste schaakwinkel van België, en zijn shop aan de Brusselsesteenweg 485 te Gent is vlot bereikbaar (aan E17, afrit Gentbrugge) met gratis parking voor de deur. De duurdere houten sets kosten 80-100 EUR, en dat is een correcte prijs voor die kwaliteit – want zo’n set gaat jaren, zeg maar tientallen jaren mee. Voor welke andere hobby heb je materiaal van 100 EUR dat jaren meegaat?

Het kan ook duurder (dat kan altijd, maar is het dan beter?), dus kijken we even verder. Op internet is er onder andere The Chess Store, waar je zogezegd een “batje” kan doen: een mooie set voor 419 EUR ipv 499 EUR. Heel fancy, dat wel, maar niet mijn smaak. Noch het bord (iets te brede rand) noch de stukken (zware voeten, gekleurd bolletje op de lopers, model van het paard) kunnen me bekoren.

Maar we zijn er nog niet. Het beursgenoteerde World Chess, geaffilieerd met de FIDE, die trouwens op 31/1/2024 de aftrap heeft gegeven voor een wekelijkse vrouwencompetitie - benieuwd wat dat gaat worden. De site biedt een aantal modellen aan. Van een plastic kopie van een WK-set (39 EUR (koningshoogte 86 mm) en een kartonnen bord) tot sets van 600-700 EUR, met als uitschieter een DGT-set van 1550 EUR. Toegegeven, daar zitten heel mooie dingen tussen. Dit is dan ook een webshop die uitgaat van de wedstrijdschaker.

Chessnut lijkt een firma die niet zijn roots in de schaakwereld heeft, maar toch een graantje wil meepikken met elektronische borden van hoge kwaliteit, maar 585 USD (ook hier met ferme “korting”) voor een bord dat waarschijnlijk de de facto DGT-standaard (https://www.newinchess.com/dgt-bluetooth-rosewood-e-board-timeless-pieces) niet volgt, hmmm...

Misschien wel de meest kwalitatieve speelsets voor de vermogende schaker vind je op de site van chess.co.uk. Laat het aan de Britten over om te gaan voor kwaliteit en traditie (in het schaken in elk geval). de “official World Chess Championship Chess Set" haalt net geen 600 EUR uit je portefeuille, wat nog altijd 130 EUR minder is dan wat World Chess voor net dezelfde set vraagt. Een leuk hebbeding lijkt me de set van The Queen’s Gambit, alleen jammer dat de stukken in metaal zijn. Het bord zelf (130 EUR) kan me wel bekoren.

Dat bord komt trouwens uit de “Rolls Royce” garage voor schaakstukken: Rechapados Ferrer in La Garriga (bij Barcelona). De site vermeldt geen prijzen, maar de verdelers doen dat wel, bv Chessisart. Waar je normaal een heel goede set hebt voor 100 EUR, kost een bord hier algauw dezelfde prijs. Hier wordt wel - opmerkelijk - 162 EUR gevraagd voor het Queen’s Gambit bord.

Op Amerikaanse sites had ik niet meteen topkwaliteit verwacht, en zowat het enige bord en stukken dat wat kwaliteit pretendeert op amchesseq.com is deze set, waarvan de afwerking van de stukken me toch maar magertjes overkomt – als je inzoomt op de stukken, kan ik dat moeilijk topmodellen noemen.

Als je op amazon schaaksets zoekt, krijg je een mix van “speelgoedsets” tot fantasy stukken en borden, maar echte wedstrijdborden en sets vind ik hier niet meteen. Een set als de “Chrome Spartan” staat mooi op de salontafel, maar ik spreek uit ervaring als ik stel dat de paarden niet erg stabiel zijn, wegens het hoge zwaartepunt (mijn vader wou mij ooit een sierset cadeau doen (thema Napoleon), maar daar stonden de metalen stukken nog eens op een houten voet, wat het spelen ermee nog meer bemoeilijkte).

Van de goedkope sets op amazon weet je meteen al dat het over niet-verzwaarde stukken gaat, dus moet je ook hier naar prijzen van 95 -100 EUR, zoals deze set. Ik vermoed dat andere algemene webwinkels ook zo’n “good for all” aanbod hebben, maar dat de wedstrijdschaker best elders kijkt.

Op het einde van het schrijven van dit artikel ontdekte ik nog deze site: chessshop.eu, die voornamelijk heel behoorlijke reissets (opplooibare houten borden, die toegeklapt binnenin plaats bieden voor de stukken) aanbieden. Maar – omdat het reissets zijn – niet op wedstrijdformaat. Daarvoor moet je naar de aparte rubrieken borden en stukken, waar wel wedstrijdformaat aangeboden wordt. Vooral het gamma schaakstukken is een kijkje waard.

Op youtube staan er video’s waarin hobbyisten zelf een schaakbord maken, en daar zitten zeker hele mooie dingen tussen. Ik heb ooit een cursus houtbewerking gevolgd, en had ik dat verder gevolgd, dan zou ik zeker een schaakbord hebben gemaakt.

Maar op de vraag waar ik eventueel een nieuwe set zou kopen, heb ik een heel duidelijk antwoord: een aankoop in een winkel zou ik altijd verkiezen boven een aankoop online. Het aanvoelen van de stukken is een must; ze moeten goed in de hand liggen, de vormgeving moet je liggen (paarden en lopers kunnen per set sterk verschillen – zie maar de sets op chess.co.uk, de verhouding tussen stukken en bord moet goed zijn, de kleuren moeten passen, enzovoort. Ik weet nog toen ik mijn mooie set kocht bij de voorloper van Ben, de betreurde Remi Limbourg, ik een paar zwarte pionnen nog ruilde met pionnen uit een andere set, omdat ze te donker gelakt waren. De gustibus et coloribus...